Centella Asiatica Leaf Extract

**Centella Asiatica (Cica / Asya Pennywort)** Asyalı geleneksel tıpta yaralanma ve cilt iyileşmesi için yüzyıllardır kullanılan otsu bir bitkidir. Modern dermatolojide **bariyer onarımı + anti-enflamatuvar** aktif olarak öne çıktı. ## Aktif Bileşikler - **Asiatikozit (asiaticoside):** triterpenoid saponin, kollajen sentezi tetikleyicisi - **Madekassosid (madecassoside):** anti-enflamatuvar + antioksidan - **Asiatik asit + madekassik asit:** triterpenoid asit formları Bu bileşiklerin toplamı **TECA (Titre Estratto Centella Asiatica)** veya **CTFA** olarak standardize edilmiş özlerde belirlenir. Modern formüllerde "centellosides" toplamı %30-50 arası. ## Mekanizma - **Kollajen tip I + III sentezi:** fibroblast modulasyonu → yara iyileşmesi + anti-aging - **Anti-enflamatuvar:** TNF-α, NF-κB yolağını baskılar - **Bariyer fonksiyonu:** TEWL azalır, atopik dermatit kuru cilt iyileşir - **Mikrosirkülasyon:** kapiller geçirgenliği iyileştirir → kızarıklık azalır ## Etkili Konsantrasyon - **Standart yaprak özü:** %1-5 (günlük formüller) - **Madekassosid izole:** %0.1-0.2 - **Asiatikozit izole:** %0.5-2 ## Kullanım Tüyoları - **Endikasyonlar:** rosacea, post-prosedür kızarıklık, atopik dermatit, anti-aging - **Sıra:** serum aşaması, retinol/AHA gibi tahriş edici aktiflerin **yatıştırıcısı** olarak kullanılabilir - **Kombinasyon:** niasinamid + panthenol + ceramid ile rosacea için klasik kombo - **Hamilelik:** topikal güvenli olarak değerlendirilir, ancak yüksek konsantre triterpenoid izolasyonlar (oral kullanımdaki kadar) için literatür sınırlı ## Kanıt - **Bylka et al. (2013):** topikal TECA, 12 hafta, atopik dermatitte SCORAD anlamlı azalma (Postepy Dermatol Alergol) - **Bonté et al. (1994):** %5 centella özü, kollajen sentezi 5× artış (Eur J Pharmacol) - **Park (2021):** topikal madekassosid, UV-indüklenmiş eritemde anti-enflamatuvar etki (Skin Pharmacol Physiol) ## Hassasiyet Çok düşük; nadir kontakt dermatit (%0.5-1 patch test). Hamilelikte topikal güvenli sınıflandırılır. ## Kaynaklar CIR (Centella Asiatica Final Report 2014), Bylka 2013 RCT, Bonté in vitro, Park 2021.