Tranexamic Acid

**Tranexamic Acid (Traneksamik Asit)**, sentetik **lizin türevi** anti-fibrinolitik amino asit. Oral formda kanama tedavisinde kullanılırken topikal/oral yolla **melasma**'da paradigma değiştirici aktif olarak öne çıktı (2010 sonrası). ## Mekanizma - **Plazmin inhibisyonu:** UV-indüklenmiş plazmin aktivasyonunu engeller → araşidonik asit + alpha-MSH yolu baskılanır → melanin sentezi azalır - **Vasküler etki:** melasma'nın **vasküler bileşenini** azaltır (telanjektaziyi sıkıştırır) - **Anti-enflamatuvar:** post-inflammatory hyperpigmentation'da PGE2 azaltır - **Tirozinaz inhibisyonu (zayıf, dolaylı):** alpha-MSH yolu üzerinden ## Form Farkları - **Oral (reçeteli):** 250-500mg günde 2 kez, 8-12 hafta — melasma tedavisinde altın standart - **Topikal (OTC):** %2-5, günde 2 kez, 12 hafta - **Mikroinjeksiyon:** klinik prosedür, 4-8 mg/ml, 4 haftada bir ## Etkili Konsantrasyon - **%2-3:** günlük serum (klinik kanıtlı minimum) - **%5:** intensif tedavi (The Ordinary, Skinceuticals tipi) - **%5+:** stinging riski + ürün maliyeti ## Kullanım Tüyoları - **Endikasyonlar:** melasma (özellikle vasküler tip), post-inflammatory hyperpigmentation, dirençli güneş lekesi - **Sıra:** serum aşaması, sabah + akşam günde 2 kez - **Kombinasyon:** niasinamid + arbutin + traneksamik asit = "evidence-based melasma trio". Hydroxy asitlerle aynı gece tahriş riski. - **Güneş:** **SPF mutlak**, melasma tedavisinde UV maruziyetsizlik şart - **Hamilelik:** topikal kanıt sınırlı, oral form yasaklı — gebelikte kullanımdan kaçın - **Beklentiler:** 8-12 hafta görülür sonuç, 16-24 hafta optimal ## Kanıt - **Wu et al. (2012):** %3 traneksamik asit topikal, 12 hafta, melasma indeksi (MASI) anlamlı azalma (J Eur Acad Dermatol Venereol) - **Kim et al. (2017):** %5 topikal vs oral 250mg, 12 hafta — non-inferior ama topikalde sistemik yan etki yok (Dermatol Surg) - **Atefi et al. (2017):** %5 topikal vs %4 hidrokinon, 12 hafta, traneksamik non-inferior + daha az tahriş (J Cutan Med Surg) - **Tan et al. (2017):** mekanizma — plazmin/PA-2 yolağı in vitro (Pigment Cell Melanoma Res) ## Hassasiyet Düşük; ilk uygulamalarda hafif batma yaygın. Patch test prevalansı %1-2. ## Kaynaklar CIR (Tranexamic Acid Final Report 2018), SCCS Opinion, Wu RCT, Kim RCT, Atefi RCT.